ประวัติความเป็นมา

ตามจดหมายเหตุราชบุรี อำเภอบ้านโป่ง เดิมตั้งอยู่ที่ ตำบลท่าผา เรียกว่าอำเภอท่าผา ต่อมารัฐบาลได้สร้างทางรถไฟสายใต้ขึ้นและเห็นว่าถ้าหาก อำเภออยู่ที่ท่าผาแล้วการคมนาคมก็ไม่สู้สะดวก จึงให้ย้ายที่ว่าการอำเภอมาตั้งที่ตำบลบ้านโป่ง

อำเภอบ้านโป่ง เดิมเป็นอาณาจักรทวารวดีมาแต่โบราณ มีชาวอินเดียได้นำเอาชื่อเมืองมาตั้งชื่อในท้องถิ่นตะวันออก  บริเวณลุ่มแม่น้ำแม่กลอง  และเป็นชื่อหมู่บ้านของตำบลท่าผาในปัจจุบันนี้  เรียกว่า  หมู่บ้าน  “โกสินารายณ์”  ในสมัยรัชการที่ 2 มีครอบครัวมอญประมาณ  10,000  ครอบครัว  ได้อพยพเข้ามาทางด่านเจดีย์  3  องค์  แขวงเมืองกาญจนบุรี 

ต่อมาราษฎรชาวไทยและมอญได้อพยพเรื่อยมาตามลำน้ำแม่กลองเพื่อแสวงหาทำเลประกอบอาชีพ  โดยเฉพาะท้องที่ตำบลท่าผาสันนิษฐานว่าราษฎรมารวมเป็นกลุ่มชนเพื่อตั้งหลักแหล่งทำมาหากิน  และได้จัดตั้งเป็นอำเภอที่ตำบลท่าผาเป็นครั้งแรก  ต่อมา  ร.ศ.124  รัฐบาลได้สร้างทางรถไฟสายใต้ขึ้นและเห็นว่าหากอำเภออยู่ที่ตำบลท่าผาแล้วการคมนาคมก็จะไม่สะดวก  จึงได้ย้าย  ที่ว่าการอำเภอมาตั้งที่ตำบลบ้านโป่ง  เรียกว่า  อำเภอบ้านโป่งสืบมาจนกระทั่งทุกวันนี้

ที่เรียกว่า อำเภอบ้านโป่งสืบมาจนกระทั่งทุกวันนี้ บริเวณที่ตั้งอำเภอบ้านโป่งนี้ เดิมเป็นป่าโปร่งสัตว์ชอบมาอาศัย และกินดินโป่งเป็นอาหาร (ดินโป่งเป็นดินชนิดหนึ่งที่มีรสเค็ม) โดยเฉพาะสัตว์จำพวกเลียงผาชอบมาก ตามตำนานเก่าแก่เล่าว่าคำ " บ้านโป่ง" เดิมทีเดียวเรียกว่า " บ้านทับโป่ง " ซึ่งเล่ากันว่ามีกระท่อมหรือบ้าน (ทับ) อยู่ข้างดินโป่ง แต่ชาวบ้านนิยมเรียก "บ้านโป่ง" เพราะสะดวกและสั้นดีและต่อมาทางราชการก็ได้เปลี่ยนชื่อเป็นอำเภอบ้านโป่งตามไปด้วย

อำเภอบ้านโป่ง เคยโอนไปอยู่กับจังหวัดกาญจนบุรีมาครั้งหนึ่งระหว่างสงครามมหาอาเซียบูรพา เมื่อ พ.ศ. 2484 และโอนกลับมาจังหวัดราชบุรีตามเดิม เมื่อ พ.ศ. 2489

ที่ตั้งของที่ว่าการอำเภอบ้านโป่ง ตั้งอยู่ที่ถนนทรงพล ตำบลบ้านโป่ง (ในเขตเทศบาลเมืองบ้านโป่ง) มีระยะทางห่างจากจังหวัด 42 กิโลเมตร มีทางหลวงแผ่นดินผ่าน 2 สาย ชื่อ ทางหลวงแผ่นดินสาย 4 ( เพชรเกษม) และมีทางรถไฟผ่าน 3 สาย คือ ทางรถไฟสายใต้ ทางรถไฟสายหนองปลาดุก - สุพรรณบุรี และทางรถไฟสายหนองปลาดุก - กาญจนบุรี แม่น้ำสำคัญผ่าน 1 สาย ชื่อ แม่น้ำแม่กลอง

อำเภอบ้านโป่ง ถือเป็นตำนานแห่งวัฒนธรรม และปัจจุบัน เป็นผู้นำทางด้านเศรษฐกิจที่สำคัญของประเทศแห่งหนึ่ง ปัจจุบัน นอกจากแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมแล้ว บ้านโป่ง ยังเป็นที่รู้จักกันดีในเรื่องของตลาดพันธุ์ปลาสวยงามอีกด้วย

อาณาเขต

ทิศเหนือ        ติดต่อกับอำเภอท่าม่วง  อำเภอท่ามะกา  จังหวัดกาญจนบุรี 
อำเภอกำแพงแสน  จังหวัดนครปฐม
ทิศใต้             ติดต่อกับอำเภอโพธาราม  จังหวัดราชบุรี
ทิศตะวันออก   ติดต่อกับอำเภอเมืองนครปฐม  จังหวัดนครปฐม
ทิศตะวันตก     ติดต่อกับอำเภอโพธาราม  จังหวัดราชบุรี  อำเภอท่าม่วง  จังหวัดกาญจนบุรี

ลักษณะภูมิประเทศ 

เป็นที่ราบลุ่มโดยทั่วไปเป็นที่ทำนา  ทำสวน  ทำไร่  มีป่าและภูเขาในตำบลเขาขลุง  ลำน้ำที่สำคัญ     ลำน้ำที่เป็นประโยชน์ในด้านการเกษตร   การคมนาคม และการบริโภค  คือ  แม่น้ำแม่กลอง  เริ่มต้นจากแควใหญ่แควน้อย มาบรรจบกันที่ตัวจังหวัดกาญจนบุรี   ไหลผ่านท้องที่อำเภอบ้านโป่งที่ตำบลลาดบัวขาว ตำบลท่าผา ตำบลเบิกไพร  ตำบลบ้านโป่ง  ตำบลปากแรต    ตำบลคุ้งพยอม  ตำบลสวนกล้วย  ตำบลนครชุมน์  และตำบลบ้านม่วง  มีระยะประมาณ  20 กิโลเมตร

พื้นที่

อำเภอบ้านโป่งมีเนื้อที่รวมทั้งสิ้น 364,067 ตารางกิโลเมตร  
หรือประมาณ 227,541 ไร่

 





คำขวัญประจำอำเภอบ้านโป่ง

เมืองคนงาม                 สระน้ำศักดิ์สิทธิ์
พิพิธภัณฑ์พื้นบ้าน         ย่านการค้าอุตสาหกรรม

 


สำนักงานเกษตรอำเภอบ้านโป่ง
เลขที่ 50/23 หมู่ที่ 6 ต.เบิกไพร อ.บ้านโป่ง จ.ราชบุรี 70110
โทรศัพท์/โทรสาร .0-3220-1567

e-mail: rab_banpong@doae.go.th